Chiel Meijering, In het teken des kruizes, een korte inleiding met audiotoer.                                               13-02-2013

home    articles    audio

Chiel Meijering schreef In het teken des kruizes op een gedicht van Jules Deelder in 2004 op verzoek van Philharmonisch Koor Toonkunst Rotterdam ter gelegenheid van het 175-jarig bestaan. Het stuk ging zondag 07-11-2004 in premiŔre in de Cruise Terminal in Rotterdam tijdens het Jubileumconcert van Philharmonisch Koor Toonkunst Rotterdam. Het VU-Orkest begeleidde. Een week later, op 13-11-2004, werd het stuk herhaald in de Dr. Anton Philipszaal in Den Haag tijdens het jubileumconcert van de Maatschappij Tot Bevordering der Toonkunst. Het RBO was toen het begeleidende ensemble. De orkestbezetting stemt overeen met die van Mozarts Mis in c, KV427: 1202 0230 pk perc org.

Het gedicht van Jules Deelder en daarmee ook de compositie zal bij sommigen de vraag oproepen of hier sprake is van  blasfemie. Voor mij is de strekking van het gedicht met z'n veranderende perspectief eerder psychedelisch dan blasfemisch. Toch denk ik dat koren met met een groot aantal conservatieve kerkelijk gebonden leden In het teken des kruizes niet snel op het repertoire zullen nemen. De woorden Christus en Jezus Christus klinken overigens in gescandeerd Nederlands al snel als een vloek terwijl ze op dezelfde gescandeerde manier gesproken in het Franse JÚsus en JÚsus Christ met zoveel meer noblesse klinken. In ieder geval kan de vraag of we deze nieuwe compositie tot de musica sacra moeten rekenen ontkennend worden beantwoord.

Na een orkestrale introduktie met 'lichte muziek'-associaties (tea for two) zet het koor in met een ruig ah-ah-ah-ah (tutti koor&orkest) afgewisseld met een concertante orgelpartij (twee manualen en pedaal):
 
Meijering-1
 
Even later het koor a capella in Es in primitieve canons met het gedicht:
op het balkon van Vrede en Rust
Meijering-2
Het volgende fragment
zittie met plakband en rijst plusminus een halve meter boven de balkonrand uit
met z'n heftige slagklanken voor koor en orkest doet denken aan Le Sacre du Printemps :
Meijering-3
Een ritmisch ostinato voor het koor met steeds wisselende intervallen
schiet hij de  schiet hij de  schiet hij de  schiet hij de  schiet hij de  schiet hij de  hemel in
met de trombones als syncopische stoorzender licht ten grondslag aan het volgende fragment: 
Meijering-4
Honderden meters boven de werkende stad Jezus Christus aan een zwart kitsch kruis
Strawinskiaanse rituele strengheid voor het koor met speelse fagotten:
Meijering-5
en in de schaduw van Onze lieve Heer
zit ik en tik dit
Bij die laatste strofe van Jules Deelder krijgt Meijerings compositie een aanstekelijke baldadigheid, waarna het stuk eindigt met  luidruchtige tromboneglissandi.
Meijering-6